اختلال وحشتزدگی یا پانیک (Panic Disorder) به وضعیتی گفته میشود که در آن فرد مکررا حملات پانیک را تجربه میکند. حمله پانیک به حالتی از اضطراب ناگهانی و شدید گفته میشود که معمولا قابلپیشبینی نیست و فرد در هنگام وقوع آن احساس میکند دارد کنترل خودش را از دست میدهد یا اینکه در یکقدمی مرگ است. این حملات معمولا بین ۵ تا ۲۰ دقیقه طول میکشند و علایم جسمی شدیدی دارند. بهدلیل شدت این تجربه، بسیاری از افراد تلاش میکنند از موقعیتهایی که قبلا در آن دچار حمله شدهاند دوری کنند. این رفتار گاهی به شکلگیری اختلالی به نام آگورافوبیا میانجامد.
اگر درگیر پانیک یا آگورافوبیا هستید، میتوانید برای ارزیابی دقیق و شروع درمان، وقت بگیرید.
- آنلاین و حضوری
- پروتکل استاندارد
- پیگیری مستمر
اگورافوبیا چيست؟
اگورافوبيا به معناي ترس و اجتناب از موقعيت هايي است که فرد تصور ميکند اگر دچار حمله پانیک يا علائم ناگهاني بدني شود، نميتواند سريع محل را ترک کند يا کمک دريافت کند. اين موقعيت ها معمولا شامل موارد زير است:
• مراکز خريد و مکان هاي شلوغ
• وسايل نقليه عمومي مانند مترو، اتوبوس يا هواپيما
• صف هاي طولاني يا فضاهاي بسته
• پل ها، تونل ها و مسيرهايي که احساس گير افتادن ايجاد ميکنند
• تنها از خانه خارج شدن
افراد مبتلا معمولا زماني احساس امنيت دارند که فردي قابل اعتماد همراهشان باشد يا نزديک در خروجي قرار بگيرند تا در صورت نياز بتوانند سريع محل را ترک کنند.
نکته مهم اين است که اگورافوبيا فقط پس از اختلال پانیک به وجود نمي آيد. برخي افراد بدون تجربه حمله پانیک هم به مرور به دليل ترس از علائم ناخوشايند بدني مثل سرگيجه، احساس ضعف يا نگراني از افتادن، از موقعيت هاي مختلف دوري ميکنند.
درمان اختلال پانیک و آگورافوبیا
اختلال پانیک و اگورافوبيا از شديدترين شکل هاي اضطراب هستند، اما همان طور که در مثال مريم ديديم قابل درمان اند. اين اختلال ها نشان ميدهند ذهن و بدن پيام هايي دارند که بايد ديده شوند و تلاش براي ناديده گرفتن آنها نتيجه بخش نيست. با ترکيب روان درماني، مواجهه تدريجي و در صورت نياز دارو، بسياري از افراد مسير بهبود را طي ميکنند و زندگي خود را دوباره باز مييابند. اگر شما يا يکي از عزيزانتان با نشانه هاي مشابه دست و پنجه نرم ميکنيد، آغاز درمان ميتواند اولين قدم براي بازگشت آرامش باشد.
سوالات متداول
آيا حمله پانیک در خواب هم رخ ميدهد؟
بله. برخي افراد با تپش قلب و احساس خفگي از خواب ميپرند. اين نوع حملات معمولا با اضطراب روزانه همراه ميشود و نياز به بررسي دارد.
غذاهاي مضر براي حمله پانیک کدام اند؟
• کافئين
• نوشيدني هاي انرژيزا
• الکل
• خوراکي هاي بسيار شيرين يا حاوي محرک
• بي نظمي در وعده هاي غذايي
اين موارد سيستم عصبي را تحريک ميکنند و احتمال بروز علائم جسمي مشابه پانیک را افزايش ميدهند.
در زمان حمله پانیک چه کار کنيم؟
اين توصيه ها حمله را متوقف نميکنند، اما شدت آن را کاهش ميدهند:
نفس هاي آرام و طولاني بکشيم و بازدم را کمي طولاني تر از دم انجام دهيم.
با خود يادآوري کنيم که اين يک حمله پانیک است، نه سکته. آگاهي از اين موضوع که حمله خطر جاني ندارد چرخه ترس را ضعيف ميکند.
اجازه دهيم بدن حمله را کامل کند، چون مقاومت زياد ميتواند مدت آن را طولاني تر کند.
روي يک صدا، شيء يا نقطه مشخص تمرکز کنيم. اين کار از سيل افکار فاجعه آميز جلوگيري ميکند و ما را به لحظه حال بازميگرداند.
از درخواست کمک اضطراري بدون دليل واقعي خودداري کنيم. مراجعه مکرر به اورژانس چرخه ترس را تقويت ميکند. بهتر است ابتدا يک ارزيابي پزشکي انجام شود و سپس درمان روان شناختي دنبال شود.
